Đo đạc để vẽ sơ đồ nhà: dụng cụ và cách đo cho đỡ sai

Ba bài trước nói cách lập sơ đồ nhà, cách ghi chú lên sơ đồ, và cách thử phương án trên giấy trước khi khiêng đồ. Bài này lùi về bước đầu tiên: đo cho đúng.

Sơ đồ vẽ đẹp tới đâu mà số đo sai thì mọi tính toán trên đó đều sai theo — và cái sai đó chỉ lộ ra lúc kê tủ vào mà không vừa.

Dụng cụ

• Thước dây kim loại năm mét đủ cho phần lớn nhà ở, rẻ và không hỏng vặt.
• Thước laser đo nhanh và đo một mình được — tiện nhất với phòng dài và với trần cao.
• Giấy kẻ ô và bút chì: vẽ nháp tại chỗ, dễ sửa hơn vẽ trên điện thoại.
• Điện thoại để chụp từng mặt tường sau khi đo.
• Không cần dụng cụ đắt tiền — cần nhất là ghi chép có thứ tự.

Trình tự đo

1. Đo chu vi từng phòng trước, đi một vòng theo cùng một chiều để không sót mặt nào.
2. Đo chiều rộng cửa và cửa sổ, kèm khoảng cách từ cửa tới góc tường gần nhất.
3. Đo chiều cao trần và chiều cao bệ cửa sổ.
4. Ghi vị trí ổ điện, công tắc, ống nước — mấy thứ này quyết định kê đồ được hay không.
5. Đo cột, hộp kỹ thuật, phần tường lồi ra, đây là chỗ hay bị bỏ quên nhất.
6. Cuối cùng đo tổng chiều dài nhà để có số đối chiếu.

Những chỗ hay sai

• Đo sát chân tường thì vướng gờ chân tường — đo ở tầm ngang hông cho chuẩn hơn.
• Thước dây võng xuống khi đo khoảng dài; kéo căng hoặc nhờ người giữ đầu kia.
• Quên trừ bề dày tường khi vẽ — ghi rõ mình đang đo lòng phòng hay đo cả tường.
• Phòng không vuông góc: nhiều nhà cũ hoặc nhà cải tạo bị lệch, đo cả hai đường chéo mới biết.
• Ghi nhầm đơn vị: chọn một đơn vị cho cả bản vẽ, thường là centimet.
• Nhớ số trong đầu rồi mới ghi — ghi ngay tại chỗ, đừng để tới cuối phòng.

Kiểm lại bằng phép cộng

• Cộng các đoạn trên một mặt tường rồi so với tổng chiều dài mặt tường đó.
• Lệch vài centimet là bình thường; lệch vài chục là có chỗ đo sai, phải đo lại.
• Làm phép kiểm này ngay tại nhà, đừng để về tới nơi mới phát hiện thiếu.
• Đo lại đúng đoạn nghi ngờ chứ không cần đo lại cả phòng.

Vẽ từ số đo ra giấy

• Chọn tỉ lệ trước khi vẽ — giấy kẻ ô thì cho mỗi ô là một khoảng cố định, ví dụ mười centimet.
• Vẽ tường trước, cửa sau, rồi mới tới đồ đạc.
• Đánh dấu chiều mở của cửa bằng một cung tròn — chi tiết nhỏ này quyết định kê đồ được hay không.
• Ghi số đo ngay cạnh từng đoạn, đừng chỉ dựa vào hình vẽ.
• Vẽ nháp một bản rồi vẽ lại bản sạch, bản nháp vẫn giữ để đối chiếu.

Khi nào cần bản vẽ của người có nghề

• Sửa chữa đụng tới tường chịu lực, cột, dầm, sàn — đây là việc của kỹ sư kết cấu, không phải của bản vẽ tay.
• Xin phép xây dựng cần bản vẽ đúng quy chuẩn.
• Nhà nhiều tầng hoặc hình thù phức tạp thì vẽ tay dễ sót.
• Đụng tới đường điện và đường nước âm tường thì hỏi thợ, đừng khoan dựa vào trí nhớ về chỗ đi dây.
• Bản vẽ tay đủ dùng cho việc kê đồ và tính bố trí — đó mới là mục đích của nó.

An toàn khi đo

• Đo trần thì dùng thước laser thay vì trèo lên ghế — ngã từ ghế là tai nạn rất hay gặp trong nhà.
• Cần trèo thì dùng thang đúng loại, đặt trên mặt phẳng và có người giữ.
• Không chiếu tia laser vào mắt người hoặc vào mắt thú nuôi.
• Cẩn thận ở ban công và cầu thang, nhất là khi vừa đo vừa nhìn giấy.

Ghi sao cho lần sau còn dùng được

• Ghi ngày đo lên bản vẽ.
• Ghi rõ đo lòng phòng hay đo cả tường.
• Chụp lại bản vẽ tay rồi lưu vào điện thoại và một chỗ nữa.
• Ghi tên người đo nếu nhà có nhiều người cùng làm, sau này còn biết hỏi ai.
• Cất cùng chỗ với hồ sơ nhà để không phải tìm.
• Sửa nhà xong thì cập nhật, một bản vẽ cũ mà tưởng là mới còn hại hơn không có.

Đo giúp người khác

Nếu đo giúp nhà người ta thì xin phép trước khi vào từng phòng, và đưa lại bản vẽ cho họ giữ. Bản vẽ nhà là thông tin riêng tư — không đăng lên mạng, không chuyển cho bên thứ ba, kể cả người bán hàng.

Câu hỏi thường gặp