Mùi trong nhà: tìm cho ra nguồn, đừng át bằng hương liệu
Bốn bài trước của mục này nói tẩy uế gồm phần dọn thật và phần nghi thức, cách chia việc dọn nhà cuối năm theo ngày, dọn nhà sau khi có chuyện, và vai trò của thông gió cùng ánh nắng. Bài này nói một dấu hiệu rất cụ thể, thường là cái khiến người ta bắt đầu nghĩ tới chuyện dọn dẹp: nhà có mùi.
Phản xạ đầu tiên của nhiều người là xịt thơm hoặc đốt hương liệu. Cách đó chỉ che mùi trong vài giờ, và tệ hơn, nó làm bạn không còn nhận ra khi mùi đang mạnh dần lên — mà mùi mạnh dần là một dấu hiệu cần biết.
Nguyên tắc: mùi là triệu chứng, không phải bệnh
Mọi mùi đều có nguồn vật lý. Tìm ra nguồn thì xử một lần là xong; át đi thì phải át mãi mãi và tốn tiền mãi mãi.
Cách truy nguồn đơn giản nhất: đi một vòng nhà vào buổi sáng sớm, khi bạn vừa từ ngoài vào và mũi còn nhạy. Ở trong nhà lâu thì bạn quen mùi và không còn ngửi thấy nữa — đây là lý do khách tới chơi nhận ra mùi mà chủ nhà thì không.
Mùi cống
Nguồn thường gặp, theo thứ tự nên kiểm:
- Bẫy nước bị khô. Phễu thoát sàn hoặc bồn rửa lâu không dùng sẽ bốc hơi hết nước trong bẫy, và khí từ đường ống đi thẳng vào nhà. Xử lý: đổ một ca nước vào mỗi phễu thoát, kể cả những phễu ít dùng. Đây là nguyên nhân phổ biến nhất và cũng dễ chữa nhất.
- Phễu thoát thiếu nắp chắn mùi hoặc nắp đặt sai.
- Ống thông hơi bị nghẽn — cái này cần thợ.
- Hầm cầu đầy hoặc hố ga tắc.
Mùi ẩm mốc
Mùi này đi kèm một vấn đề thật về nước, nên đừng bỏ qua. Kiểm chân tường sau tủ, gầm giường, trần dưới khu vệ sinh tầng trên, tủ bếp dưới bồn rửa, và tủ quần áo sát tường ngoài.
Xử lý theo thứ tự: tìm và chặn nguồn ẩm trước, rồi mới làm sạch và làm khô. Lau mốc mà không chặn nguồn thì vài tuần sau nó quay lại y hệt. Bài về độ ẩm và nấm mốc ở trang cùng cụm nói kỹ phần đo và xử.
Khi làm sạch mốc, mở cửa cho thoáng, đeo găng và không trộn các dung dịch tẩy rửa với nhau — nhất là thuốc tẩy với sản phẩm chứa amoniac hoặc chất có tính axit, vì hỗn hợp đó sinh khí độc.
Mùi thức ăn bám dai
- Lưới mỡ của máy hút mùi — thủ phạm số một và ít ai vệ sinh đủ thường xuyên.
- Rác thực phẩm, nhất là trong thùng có nắp kín để lâu.
- Khăn lau bếp và giẻ rửa chén ẩm.
- Tủ lạnh: thức ăn quá hạn ở ngăn sau, khay hứng nước phía dưới.
- Rèm, thảm, ghế vải trong không gian bếp mở — chúng giữ mùi rất lâu.
🔴 Mùi phải xử lý ngay, không được ngửi rồi bỏ qua
- Mùi gas. Không bật công tắc, không bật quạt, không bật máy hút. Khoá van, mở toang cửa, đưa mọi người ra ngoài rồi gọi người tới kiểm.
- Mùi khét, mùi nhựa cháy, mùi cháy ở ổ điện. Cắt cầu dao khu vực đó và kiểm ngay. Đây là dấu hiệu chập điện.
- Mùi hôi thối nặng và tăng dần ở một chỗ cố định — có thể là xác động vật trong trần, trong hộp kỹ thuật, hoặc rò rỉ nước thải.
- Mùi hoá chất nồng trong phòng kín — mở cửa, ra ngoài, và không tiếp tục ở trong đó.
Nhóm này không xịt thơm, không đốt hương. Xử lý nguồn hoặc gọi người có chuyên môn.
Sau khi xử nguồn: làm sạch không khí bằng cách rẻ nhất
Mở cửa cho gió xuyên nhà vào lúc trời mát, mỗi ngày một lần. Phơi nắng chăn gối, thảm, đệm ghế. Giặt rèm định kỳ. Ba việc này giải quyết phần lớn mùi còn sót lại mà không tốn gì.
Hương liệu, tinh dầu, nến thơm thì dùng được sau khi đã xử nguồn — như một thứ tạo không khí dễ chịu, không phải một cách chữa. Nhà có trẻ nhỏ, người hen suyễn hoặc thú nuôi thì nên dùng dè dặt, và luôn để nến ngoài tầm với cùng không bao giờ để cháy khi không có người.
Phần nghi thức và phần vật lý
Nhiều nhà có nếp xông nhà, đốt trầm hoặc làm một nghi thức nhỏ sau khi dọn. Đó là chuyện của mỗi gia đình và bài này không bàn tới.
Điều đáng nói chỉ là thứ tự: làm phần vật lý trước — tìm nguồn, xử nguồn, thông gió — rồi phần nghi thức làm sau. Làm ngược lại thì mùi quay về sau vài ngày, và người ta dễ kết luận nhầm rằng nghi thức không hiệu nghiệm, trong khi thật ra cái phễu thoát sàn vẫn khô.
Nói gọn lại
Đi một vòng vào buổi sáng khi mũi còn nhạy, lần theo mùi tới tận nguồn, và xử nguồn thay vì át. Đổ nước vào các phễu thoát ít dùng là mẹo rẻ nhất cho mùi cống; chặn ẩm là việc bắt buộc với mùi mốc; và với mùi gas hay mùi khét thì phản ứng phải là hành động ngay, không phải là xịt thơm.